Xenophon Một đời học việc Sử liệu

Sử gia xứ Athens

Xenophon.

Ξενοφῶν Xenophōn

Tôi từng theo Socrates, theo một đội quân, rồi học cách chăm một mảnh đất.

Vào hành trình
Athens Hy Lạp cổ đại Lời kể phỏng dựng Minh họa

Đất Ba Tư 401 TCN

Đêm không
còn tướng.

Sau trận Cunaxa, năm tướng của chúng tôi bị bắt. Proxenus, người rủ tôi theo đoàn, cũng nằm trong số đó. Đêm ấy, tôi chợp mắt và mơ thấy sét đánh vào nhà cha tôi.

Tôi tỉnh dậy, sợ hãi. Rồi tôi tự hỏi mình còn đợi ai, và đợi đến bao giờ.

Phỏng dựng từ Anabasis III.1–2

Tôi gọi những
người còn lại.

Tôi gọi các đội trưởng của Proxenus. Sau đó, quân Hy Lạp bầu năm tướng mới. Tôi là một trong số họ.

Từ thao trường về nhà

Một đời
học việc.

Ở Athens tôi nghe Socrates hỏi về tự chủ. Khi cầm cương hay chăm một mảnh đất, tôi lại gặp câu hỏi ấy dưới một hình dạng khác.

Người Sparta cho ông định cư ở Scillus, gần Olympia. Diogenes Laertius, viết nhiều thế kỷ sau, kể rằng ông chuyển tới Corinth.

ἐγκράτεια enkrateia
Tự chủ. Trong Memorabilia, tôi để Socrates hỏi một người sẽ trông coi được việc gì nếu chính mình còn bị ham muốn sai khiến.
ἱππική hippikē
Thuật cưỡi ngựa. Khi ngựa sợ một vật, tôi khuyên cho nó làm quen dần. Đánh nó chỉ khiến nó gắn vật ấy với đau đớn.
οἰκονομία oikonomia
Quản lý gia sản. Tôi mở Oeconomicus bằng một câu hỏi. Coi sóc một nhà có phải là một nghề có thể học?

Việt Nam, 2020–2030 Giả tưởng

Một sáng
ven sông Hồng.

Nếu đến đây, tôi sẽ xin theo người giữ đê đi một vòng. Tôi muốn biết họ nhìn dấu nước ở đâu, báo cho ai khi nước lên, và nhà nào cần người sang đón trước.

Tối về, tôi sẽ viết lại đường đi và đưa họ đọc. Có lẽ họ sẽ sửa nhiều hơn tôi tưởng.

Đọc Anabasis

Ghi chú đọc

Sử liệu

Những đoạn xưng “tôi” là văn phỏng dựng bằng tiếng Việt. Cảnh ven sông Hồng là giả tưởng. Hình ảnh được tạo riêng cho bản thử. Bức tượng là chân dung tưởng tượng và chiếc mũ kiểu Corinth là chi tiết minh họa.

Đêm ở Ba Tư

Anabasis II.5–6 và III.1–2 kể việc các tướng bị bắt, giấc mơ của Xenophon, cuộc họp đêm và việc bầu người thay thế. Xenophon kể về mình ở ngôi thứ ba.

Ba việc có thể học
Sparta và Corinth

Anabasis V.3.7–13 về Scillus. Diogenes Laertius II.53 về Corinth.